fbpx
გააზიარე სტატია

ლანდშაფტი, როგორც სამეტყველო ენა – ინტერვიუ ხელოვან ტატო ახალკაციშვილთან

ტატო ახალკაციშვილი 90-იანი წლების ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული ხელოვანია, რომელიც საქართველოს გარდა მოღვაწეობდა გერმანიაში, ამერიკასა და იაპონიაში. ხელოვანის სამუშაო არეალი იმდენად ფართოა, რომ მისი ნამუშევრები უამრავ ჟანრს შეგვიძლია მივაკუთვნოთ. თუმცა ლანდშაფტი მხატვრის ყველაზე გამორჩეული ნაწილია მის შემოქმედებაში, რომელიც დროთა განმავლობაში მისივე სამეტყველო ენადაც იქცა. მედიტაციური ნამუშევრები, ქაოსი და ერთი შეხედვით კონტექსტიდან ამოვარდნილი დეტალები ხელოვანის ახალი კვლევის საგანია. 5 მაისამდე კი შეგიძლიათ მისი ბოლო გამოფენა The Velvet Sun ნახოთ, რომელიც ERTI GALLERY-ში დომენიკო დე კირიკოს კურატორობით არის წარმოდგენილი.

“საბედნიეროდ დავიბადე ისეთ ოჯახში, სადაც მხატვრობა და ხელოვნება ძალიან უყვარდათ. ბაბუაჩემი, ილია გაგოშიძე, მხატვარი იყო. გარდა იმისა, რომ ძალიან კარგად ხატავდა, ამზადებდა ულამაზეს ფერადი მინის ნაკეთობებს. ქმნიდა კომპოზიციებს და ასევე ცალკეულ, დამოუკიდებელ ნამუშევრებს. ძველ თბილისში, ანჩისხატის ეკლესიასთან, დიდი სახელოსნო ჰქონდა, რომელიც სავსე იყო საღებავებით, ფურცლებით, ფანქრებით და ყველაფრით, რაც მხატვარს სჭირდება. ჩემი დაინტერესებაც მხატვრობით ბავშვობიდან იწყება. პრინციპში, რაც თავი მახსოვს, მუდამ ხატვით ვარ გატაცებული.

შემდეგ, სამხატვრო აკადემიაში ჩაბარებამდე, იყო სამხატვრო ათწლედი, სადაც მე, ლევან მინდიაშვილი, სანდრო ჩინჩალაძე და ნიკა კოჩაროვი კლასელები ვიყავით. ამ სკოლამ საბოლოოდ დამარწმუნა, რომ მინდოდა მხატვარი ვყოფილიყავი, თუმცა აკადემიაში თავდაპირველად არქიტექტურის ფაკულტეტზე ჩავაბარე, რადგან მეგონა, ფერწერაზე ვერ მოვხვდებოდი. მხოლოდ სამი წლის შემდეგ გადავედი ფერწერის ფაკულტეტზე. აკადემიის დამთავრების შემდეგ ლევან მინდიაშვილთან, ირაკლი ბუგიანთან და მალხაზ დათაშვილთან ერთად წავედი გერმანიაში, პარალელურად ჩამოვაყალიბეთ “ფიგურატიული ხელოვნების სახელოსნო” და შეიძლება ითქვას, რომ ამ პერიოდში ვისწავლე ყველაფერი – მიზანმიმართულად ვსწავლობდი აკადემიურ ფერწერას, გრაფიკას და ქანდაკებას, რაც დამეხმარა რეალისტური ნამუშევრების შექმნაში.

 

პირველად როდის იგრძენი, რომ უკვე მხატვარი ხარ?

უცნაურია, მაგრამ ძალიან ადრეულ ასაკში ვიგრძენი, რომ ნამდვილად მხატვარი ვიყავი. მახსოვს, 17 წლისა მეგობრის დაბადების დღეზე სამეგობროსთან ერთად უნდა წავსულიყავი. საღამოს ხატვა დავიწყე და დრო რომ მოვიდა, მივხვდი, აღარ მინდოდა წასვლა და მერჩია საღამო ხატვაში გამეტარებინა. პრინციპში, ეს აღმოჩენა ჩემთვისაც უცნაური იყო და არასდროს მავიწყდება.

ტატო, შენი სამუშაო მედიუმი ძალიან მრავალფეროვანია. სად გრძნობ თავს ყველაზე კომფორტულად?

თავს ყველაზე კომფორტულად იმ მედიუმში ვგრძნობ, რომელშიც იმ მომენტში ვმუშაობ. თუმცა, თუ უფრო ღრმად შევხედავთ ამ საკითხს, რა თქმა უნდა, ჩემი უმთავრესი მედიუმი ფერწერაა, სადაც ყველაზე თავისუფალი ვარ, ხოლო სკულპტურა იქნება, ვიდეო თუ კიდევ სხვა რამ, ჩემთვის მაინც ექსპერიმენტებია, თუმცა აუცილებელი ექსპერიმენტი, რომ არ გავაკეთო, არ შემიძლია.

ტატო, გვესაუბრე ლანდშაფტის მნიშვნელობაზე შენს ნამუშევრებში, რომელიც შენი შემოქმედების ცენტრს წარმოადგენს

ლანდშაფტი ჩემი სამეტყველო ენაა, ყველაზე ადვილად მისი მეშვეობით ვახერხებ ჩემი განცდების, იდეების ვიზუალიზაციას. მნიშვნელოვანია ალბათ ის ფაქტიც, რომ ჩემი ლანდშაფტი არასდროს არის კონკრეტული ადგილი, მიზანი არ არის ხოლმე არსებული ლანდშაფტის შექმნა, რადგან ეს უბრალოდ გადმოცემის და გამოხატვის ხერხია, არასდროს ნამუშევარში ხე არ არის ხე, ან ღრუბელი – ღრუბელი, ყველაფერი აბსტრაქტული და ირეალურია. სტუდენტობის პერიოდში ბევრი ჟანრი ვცადე, ვაკეთებდი ნატურმორტებს, პორტრეტებს, ანიმალისტური და ბატალისტური ჟანრიც კი მიცდია, თუმცა ლანდშაფტი აღმოჩნდა ჩემთვის ყველაზე საინტერესო და დავიწყე მისი კვლევა, დავდიოდი ბუნებაში, ვსწავლობდი ყველაფერს, რაც შემეძლო რეალისტურ ნამუშევრებს ვაკეთებდი. დრო რომ გავიდა, მივხვდი, ლანდშაფტი ჩემთვის მიზანი კი არა, საშუალება იყო, დავიწყე მისი ინტერპრეტაციები და ჟანრიდან ის უკვე ჩემს სამეტყველო ენად იქცა.

გვესაუბრე ორი ურთიერთგამომრიცხავის, მედიტაციის და ქაოსის თანაარსებობაზე, რომლებიც მუდმივად ჩანს შენს ნამუშევრებში

ის მომენტი, ერთ სიბრტყეზე განვათავსო ისეთი მოვლენები, როგორებიცაა თავისი ფართო სპექტრით მედიტაცია და ქაოსი, ბოლო დროს ჩემთვის ძალიან საინტერესო გახდა. ვფიქრობ, ქაოსში და ქაოსის დროს მედიტაცია შესაძლებელია, თუ მის ტექნიკას კარგად ფლობ. თუმცა თვითონ ქაოსი და მედიტაციაა შეუძლებელი, რადგან ორი თვისობრივად შეუსაბამო რამეა. ბოლო ორი წელია ხშირად ვფიქრობ ამაზე, ასევე დაინტერესებული ვარ არალოგიკური ჩანართებით, მინდა, რომ ასეთი ჩანართები ჰქონდეს ჩემს ნამუშევრებს. აქაც ისევ ლანდშაფტის ენა მეხმარება. როდესაც ნამუშევარს უყურებ, ხვდები, რომ ეს მეტ-ნაკლებად რეალისტური ლანდშაფტია, თითქოს ხელშესახებიც, ტვინს აღარ სჭირდება დაძაბვა მის აღსაქმელად, თუმცა უცებ ისეთ აბსტრაქტულ მომენტებს ხვდები, რომ გაბნევს, იქნება ეს დამატებითი მონასმები, ფერი, ფორმა თუ ფიგურები და ხვდები, რომ ის ლანდშაფტი, რაც მანამდე დაინახე, სინამდვილეში არ არსებობს და ირეალურია. თუმცა ისეთ დეტალებსაც შეხვდებით, სადაც პირდაპირ გეუბნებით, რომ ეს ზღვის დეტალია, მაგრამ ზღვის უკან შეიძლება დაგხვდეთ ხეები, რომელიც არანაირ ლოგიკაში არ ჯდება და იწყებთ ფიქრს პარადოქსზე, რომელიც ამ ნამუშევრების თანმდევია, შეიძლება იყოს ღამე და ამავდროულად მზის ამოსვლა. რეალურად ეს თამაშია და მომწონს, რომ მივაკვლიე ამ ხერხს და მიხარია, თუ ამაზე დაფიქრების საშუალებას გაძლევთ. პრინციპში, მიზანიც ეგ არის, რომ ყველა ადამიანს ნამუშევრის სხვადასხვანაირად, თავისებურად გადააზრება შეეძლოს. ვფიქრობ, თვითონ ცხოვრებაც ასეთია, რასაც ვხედავთ, ის არ აღმოჩნდება ხოლმე, ან რაც მყარი გვგონია, მყიფე აღმოჩნდება და ა.შ.

გვესაუბრე ბოლო გამოფენის ერთ-ერთ ნამუშევარზე, სადაც წარმოდგენილია მთები და ნაძვები და არის უკიდურესად მედიტაციური. რას ნიშნავს წითელი მონასმი? ამით განწყობის შემოტანას ცდილობ?

მე არ მინდა ნამუშევრის გადათარგმნა, რადგან ჩემთვის მნიშვნელოვანია სხვადასხვა აზრის არსებობა, ხშირ შემთხვევაში კი ეს ჩემი ემოციაა და არ მაქვს კონკრეტული ახსნა. თუმცა, ყველაფერი, ყველა აზრი, რომელიც მნახველს გაუჩნდება, არის სწორი და საინტერესო.

ბოლო გამოფენაზე, The Velvet Sun, წარმოდგენილი გაქვს 8 ფერწერა, ვიდეო და სკულპტურები, რომელიც ინსტალაციის სახითაა გამოფენილი ERTI GALLERY-ის ვიტრინაში. რა არის ამ ნამუშევრების საერთო კონტექსტი?

ამ შემთხვევაში კონტექსტისთვის მედიუმს არ აქვს მნიშვნელობა, ის უბრალოდ გამოხატვის საშუალებაა. პირადად ჩემთვის წარმოდგენილია ორი აბსოლუტურად განსხვავებული ფაქტორი, ერთი არის ვიდეო, სადაც დრამა თამაშდება და შემდეგ კონცეფცია იკვრება ლანდშაფტებით, რომელიც სულ სხვა ამბებს გვიყვება. თუმცა მიზეზი, რის გამოც ვიდეო შეიქმნა, “ცხოვრობს” ისეთ ადგილებში ან სამყაროში, როგორიც ნამუშევრებშია წარმოდგენილი. ერთი დიდი მოცემულობაა. ერთი მხრივ, დალაგებული სამყარო, რომელიც საათივით მუშაობს და მისი საპირისპირო მოვლენები, რომელიც მის პარალელურად ვითარდება და რომელსაც სხვადასხვა გეოგრაფიული, ეკონომიკური, პოლიტიკური ან კულტურული მდგომარეობები განსაზღვრავს.

ტატო გვესაუბრე ვიდეოზე, რომელიც შენი პირველი მცდელობაა ამ მედიუმში. ვიდეო ეძღვნება მამას და მისი მთავარი თემა მსხვერპლშეწირვაა. როგორ გაერთიანდა ეს კომპონენტები?

როდესაც მიძღვნა კეთდება, ძირითადად ამ დროს ფაქტობრივი თანხვედრა არის ხოლმე. მსხვერპლშეწირვაზე ბოლო პერიოდში ვფიქრობ, როგორც ფენომენზე, თუ რა არის საერთოდ ის. ამ შემთხვევაში მას პიროვნული დატვირთვა აქვს და მოიცავს მთელ თაობას, მამაჩემის თაობას, რომელსაც თვითგადარჩენისთვის, ოჯახისთვის საკუთარი თავის, სურვილების და ინტერესების მსხვერპლად შეწირვა მოუხდა. სიტყვა “მსხვერპლშეწირვა” პათეტიკურია და ძალიან გაშინებს ადამიანს. მნიშვნელოვანია, რომ ეს არ არის კვლევები, არამედ დაკვირვებებია სხვადასხვა ფსიქოლოგიურ მდგომარეობებზე.

ტატო, როგორია შენი სამომავლო გეგმები?

შარშან შემარჩიეს და ერთი თვე ვიმუშავე “არტ დუბაის” რეზიდენციაში – ვემზადებოდი პერსონალური ჩვენებისთვის დუბაის ხელოვნების ბაზრობაზე (Dubai Artfair). ჩემი წარმდგენი იყო ERTI GALLERY. წარმატებული გამოფენის შემდეგ, ERTI GALLERY წელსაც მიიწვიეს დუბაის ხელოვნების ბაზრობაზე, სადაც ჩემი ბოლო სერიიდან – THE VELVET SUN ორ ნამუშევარს და ასევე ლუკა ლასარეიშვილის ნამუშევრებსაც წარადგენს. სამომავლო გეგმებში შედის ისიც, რომ გადავდივარ ახალ სახელოსნოში და ვიწყებ მუშაობას ახალ სერიაზე – “სარკის ფერი” (Color of the Miror).


ავტორი: ნინი დარჩია


რეკომენდებული სტატიები
ERTI Gallery-ს პირველი კულტურული პროექტი სინგაპურში

ERTI Gallery-ს პირველი კულტურული პროექტი სინგაპურში

ERTI Gallery-ს პირველი კულტურული პროექტი სინგაპურში
20 თებერვალს სინგაპურის კინოსა და ფოტოგრაფიის ცენტრ Objectifs-ის, Instinc-ის რეზიდენციისა და ERTI Gallery-ს თანამშრომლობით ლევან სონღულაშვილის მულტიმედიური პროექტი STOICHEÎON გაიხსნა
ინტერვიუ გიორგი ჩხეიძესთან

ინტერვიუ გიორგი ჩხეიძესთან

ინტერვიუ გიორგი ჩხეიძესთან
გიორგი ჩხეიძის სხვადასხვა დროს სხვადასხვა სფეროში მიღებულმა გამოცდილებამ გარკვეულწილად განაპირობა მისი ვიზუალური სახელოვნებო ენის ჩამოყალიბება, რაც მის პერსონალურ ტექნიკაშიც გამოვლინდა, სადაც ხელოვანი შემთხვევით ვიტალურ, გეომეტრიულ ფორმებს იყენებს და მინიმალისტურ კომპოზიციებზე მუშაობს.
ინტერვიუ ხელოვან ლევან მინდიაშვილთან

ინტერვიუ ხელოვან ლევან მინდიაშვილთან

ინტერვიუ ხელოვან ლევან მინდიაშვილთან
ჩემი აზრით, სიახლის მოდერნისტული ფეტიში “საკუთარმა” ჩაანაცვლა: “პოსტ-“ და “რე-” (re-think, re-contextualize, re-write, re-invent) პერიოდებიც დასასრულს მიუახლოვდა, ის სამყარო უკვე თავისთავად ახალია, რომელშიც ახლა ვაბიჯებთ და ახალი გზების და გადაწყვეტილებების ნაცვლად ჩვენი “საკუთარის” მოძებნა გვჭირდება
მიიღე ყოველდღიური განახლებები!
სიახლეების მისაღებად მოგვწერეთ თქვენი ელ.ფოსტა.